Dzięki uczestnikom "Konkursu z przysłowiami" poznałam wiele nowych porzekadeł z ptasimi bohaterami. Poznajcie i wy, ale najpierw wyniki: sprawdziliśmy, przeliczyliśmy, odrzuciliśmy te propozycje, które się powtarzały i zdecydowaliśmy, że trzy "Ilustrowane księgi przysłów dla dzieci" otrzymają Magda Wolna (155 przysłów), Agnieszka Korona (150) i Magda Świtała (144). Gratulujemy zwyciężczyniom i wszystkim pozostałym uczestnikom konkursu, którym chciało się szperać wśród przysłów:)
A teraz przeczytajcie przysłowia, które wyszukała i zapisała w kolejności alfabetycznej główna laureatka Magda Wolna:
1. Albom to ja bocian, żebym świat czyścił
2. Ani kura za darmo nie gdacze
3. Bezpieczniej jest mieć ptaka w ręku niż nad głową
4. Bocian na ogonie jaskółkę przynosi
5. Bo jak pióro białe u czarnego kruka, tak w pysznym a bogatym rzadka rzecz – nauka
6. Chciały żaby króla, dostały bociana
7. Choćby kto świat obszedł kołem, nie będzie sowy z sokołem
8. Co ma być krukowe, ryba ani ruszy
9. Co papuga wyszczebioce, temu gąska uwierzy
10. Człowieka można poznać z mieszkania; jak ptaka z gniazda
11. Człowiek do pracy stworzony, a ptak do lotu
12. Człowiek jest wolny jak ptak w klatce
13. Ćwirkają wróbelki od samego rana dokąd idzies Marysiu kochana
14. Daj kurze grzędę, powie: wyżej siędę
15. Do Nowego Roku młóci gazda, potem wróble i myszy
16. Drzewa nie ścinaj, gdy na nim ptak gniazdo ściele
17. Dwie sroki za jeden ogon
18. Dzięcioł drzewo kłuje i nos sobie psuje
19. Dzięciołowi swój nos nie wadzi (Dzięciołowi własny nos nie przeszkadza)
20. Dziś św. Pryska – przebija lód pliszka
21. Gdzie bocian na gnieździe siedzi, tam piorun nie uderzy
22. Gdzie się pięknie dom świeci, tam każdy ptak rad leci
23. Gdzie ścierwo, tam się kruki gromadzą
24. Gdy bocian na święty Józef przybędzie, to wiosny już nie będzie (Gdy na święty Józef bociek przybędzie, to już śniegu nie będzie)
25. Gdy bocian rad po wodzie chodzi, rychło deszcz nadchodzi
26. Gdy gęś dzika w marcu przybywa, ciepła wiosna bywa
27. Gdy na Gertrudy zjawią się bociany, to wiosna już rychło nastanie
28. Gdy sokół spieszeje, bije go i wrona (Gdy się wilk zestarzeje, skubie go i wrona)
29. Gdzie lata sokół, nie latać tam sowie
30. Gęsi Rzym ocaliły, a złodzieja zgubiły
31. Gęś łabędzi nie dopędzi
32. Gęś zazdrości, gdy orzeł buja
33. Głodne to, więc lato czują, gdy się sami krucy klują
34. Gniewa kruka czarna wrona, a sam czarny jak i ona
35. Herb jego gęś pod pachą i ręka w cudzej kieszeni
36. I kruk by milczał, więcej by jadł
37. Indyk myślał o niedzieli, a w sobotę łeb cięli
38. Jajko mądrzejsze od kury
39. Jak bocian przyleci, możecie wyjść dzieci
40. Jak kukułka przyleci na suchy las, to będzie głodny czas, a jak zakuka w zielonym gaju – spodziewaj się urodzaju
41. Jak przylecą żurawie, można bydło paść na trawie
42. Jak przylecą żurawie, bierz się do grochu prawie; jak przylecą bociany, pierwszy zagon zasiany
43. Jaki ptaszek, takie śpiewy
44. Jak przylecą bociany – pierwszy zagon zorany
45. Jak się Wincenty rozdeszczy, źle chłopu wilga wieszczy
46. Jaskółka i pszczółka lata, znakiem wiosny to dla świata
47. Jedna jaskółka nie czyni lata, nie czyni miasta jedna chata
48. Jedna jaskółka wiosny nie czyni
49. Jesteś krukiem, bądźże czarny
50. Je jak wróbelek
51. Jeśli gęsi na jednej nodze stoją, będzie mróz
52. Jeśli święta Agnieszka wypuści skowronka z mieszka, to już zima na ziemi długo nie pomieszka
53. Jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
54. Jeżeli żołądek jest pełny, śpiewają ptaki i uśmiechają się ludzie (przysłowie australijskie)
55. Już wszystkie wróble o tym ćwierkają
56. Każda pliszka swój ogonek chwali
57. Każdy dudek ma swój czubek
58. Każdy ptak po swojemu śpiewa
59. Kiedy Jerzy skryje wronę w życie, będzie zboża obficie
60. Kiedy kruk kruka kłuje, pewnie głodne lato czuje
61. Kiedy orły milczą, skrzeczą papugi
62. Kiedy ptaki w zimie śpiewają, to w maju im dzioby pozamarzają
63. Kiedy się jaskółka zniża, deszcz się zbliża
64. Kiedy się kaczka pleszcze – na pewno będą deszcze
65. Kiedy sowa zjastrzębieje, wyżej od sokola lata
66. Kiedy święty Pieter grzeje, za wiosną jeszcze trzykroć kur zapieje
67. Kochają się jak dwa gołąbki
68. Kogo Bóg ptakom obiecał, w tym ryby nie zagustują
69. Koniec z końcem, szczygieł z dzwońcem
70. Kos gwiżdze na jedlinie – jutro nas deszcz nie minie
71. Koza wrzosu, bocian żaby, a żaba błota szuka
72. Kruk krukowi brat, lecz zazdrosny swat
73. Kruk krukowi oka nie wykole
74. Kruk z rodu złodziej
75. Kto jest pierwszym wśród wróbli, nie jest pierwszym z ptaków
76. Którą gęś uderzą, ta gęgnie
77. Kury z wyższych grzęd dziobią te z niższych, a na dachu kurnika siedzi wróbel i ćwierka
78. Lato, jesień, zima, niech was w gnieździe bocian trzyma i niech wiosnę rozpoczyna
79. Lepszy wróbel w garści, niż gołąb na dachu
80. Lepszy wróbel w krzakach niż sęp w przestworzach (mądrość indiańska)
81. Lichy to kruk, co zdobycz z rąk wypuszcza
82. Ma wróble pod czapką
83. Mówiła sroka wronie, nie siadaj mi na ogonie
84. Na Bartłomieja apostoła bocian do drogi dzieci woła
85. Na jednej łące wół patrzy trawy, a bocian żaby
86. Najmniejszy wróbel ma wszystko, co potrzeba do życia (przysłowie chińskie)
87. Na kogo kruki, na tego i wrony
88. Na Maryi Zwiastowanie jaskółka ze snu powstanie
89. Na nic skrzydła, kiedy móżdżek ptasi
90. Na święty Maciej skowronek zapieje
91. Na świętego Franciszka przylatuje pliszka
92. Na świętego Franciszka zielenią się łany i ze swego zimowiska wracają bociany
93. Na świętego Izydora na bociana pora
94. Na świętego Kazimierza wyjdzie skowronek spod pierza
95. Na święty Wit słowik cyt
96. Na święty Wojciech zniesie jajko bociek
97. Na Trzech Króli panowanie przybywa dnia na kura pianie
98. Na zapusty będzie kurak tłusty
99. Na Zwiastowanie bocian w gnieździe stanie
100. Na Zwiastowanie jaskółki się ukazują, ludziom wiosnę zwiastują
101. Niech się najbardziej wysmukuje sowa, przecie nie dojdzie sokoła
102. Nie mnie brać na bociany
103. Nie poleci orzeł w gówna
104. Nie pomoże krukowi mydło, ani umarłemu kadzidło
105. Nie przylecą do lenia pieczone gołąbki, by siedział i nadsiedział zgotowawszy ząbki
106. Nie urodzi sowa sokoła
107. Nie wszystkie ptaki jaskółkami
108. Nie zawsze złote jajka kokoszka niesie
109. Od starych kruków młode uczą się krakać
110. Pewniejszy wróbel w ręku niż dzięcioł na sęku
111. Pieczone gołąbki nie lecą same do gąbki
112. Piękna klatka nie żywi ptaka
113. Plotka wróblem wyleci, a wróci wołem
115. Pokryj skrzydła ptaka złotem, a już nigdy więcej nie wzbije się w powietrze
116. Powiedziały jaskółki, że niedobre są spółki, powiedziały bociany, że niedobre są zmiany
117. Przepióreczki śpiewanie, deszczu zwiastowanie
118. Przyjdzie święta Weronika, zniesie jajo kaczka dzika
119. Ptacy ani sieją, ani orzą, a też żyją
120. Ptak lata wysoko, ale pożywienie znajduje na ziemi
121. Ptak, który śpiewa, nie zawsze jest szczęśliwy
122. Ptaka po pierzu, wilka po sierści, a z mowy człowieka poznasz
123. Ptak w klatce niewesoło śpiewa
124. Skrobie jak kura pazurem
125. Słońca nie doleci sowa
126. Słowo wylatuje ptakiem a wraca kamieniem
127. Sowa, choćby pod niebiosa latała, sokołem nie będzie
128. Sowa, gdy z gniazda wyleci, wszyscy na nią ptacy biją
129. Sowa huczy, choć ją nikt nie uczy
130. Sowa, mądra głowa
131. Sowa na dachu kwili, umrzeć komuś po chwili
132. Sowy z sokołem w jeden rząd nie włożysz
133. Sroczka krzekce na płocie, będą goście nowi
134. Sroczka skrzeczy trzy rzeczy do rzeczy, a trzy nie do rzeczy
135. Sroka bije na jastrzębia i skrzekocze, przecież jastrząb jastrzębiem, a sroka sroką
136. Starego wróbla na plewy nie złapiesz
137. Święta Agnieszka (21 stycznia) łaskawa, wypuszcza skowronka z rękawa
138. Tak mówi sowka, sobie rzyć łowka
139. Tam gdzie się znajduje gniazdo bociana, podczas burzy piorun nie uderzy
140. Ta urodzajna pszenica bywa, która w kwietniu przepiórkę przykrywa
141. To nie sztuka ubić kruka
142. Trafiło się ślepej kurze ziarno
143. Trudno przerobić, co się złym uchowa, wszak się sokołem nie odrodzi sowa
144. Wczesne kaczki z żurawiami, znakiem wiosny z ciepłami
145. We wrześniu, gdy tłuste ptaki, mróz w zimie nie lada jaki
146. Widzisz bociana w wodzie, nie myśl o pogodzie
147. Wkradł się jak wróbel w bocianie gniazdo
148. Wodę tylko gęsi lubią
149. W styczniu łów łatwy na kuropatwy
150. Wybiera się jak sójka za morze
151. Wypadł jakby sroce spod ogona
152. Wypowiedziane słowa są jak ptaki, których już nie można złapać
153. Zamienili kruka na nieuka
154. Zawsze sroka pstra
155. Zły to ptak, co własne gniazdo kala
